U bent hier: 

  1. Herken een rouwende medewerker

    mrt 28, 2019

    Hoe herken je een rouwende medewerker? En wat moet je daarmee? Dit artikel is voor HR managers, directies, leidinggevenden, arbodiensten, bedrijfsartsen, POH’s en verzuim- en re-integratiebegeleiders die binnen organisaties te maken hebben met medewerkers in rouw.

    Omdat ik heb gemerkt dat er nog weinig kennis is over rouw op de werkvloer, en de gevolgen daarvan op korte en lange termijn, vind ik het belangrijk er meer aandacht aan te besteden. Iedereen krijgt er immers vroeg of laat mee te maken.

    Verschillende situaties

    Bij rouw denk je al snel aan ernstige ziekte of sterven van een dierbare, maar er zijn nog veel meer situaties die je voor een lange tijd intens verdrietig kunnen maken. Denk aan een verbroken relatie, kinderen en ouders die geen contact meer hebben, ongewenste kinderloosheid, seksueel misbruik, of het verliezen van je baan. Rouw is zware arbeid, in alle gevallen. En dat wordt nog zwaarder door onbegrip, schaamte of door een gebrek aan aandacht vanuit je sociale omgeving of je werksituatie. 


    Missie

    Als je zelf een ingrijpend verdriet meemaakt, weet je vaak niet hoe je ermee om moet gaan en wat de impact ervan op je leven zal zijn. Je weet dan ook niet goed wat je nodig hebt aan ondersteuning.  Als je het meemaakt bij vrienden, familie of collega’s wil je wel helpen, maar weet je vaak niet hoe. Of je durft niet goed, omdat je niet weet wat je kunt zeggen of doen. Er ontstaat dan een ongemakkelijke situatie voor alle betrokkenen.

    Het is mijn missie om je daarbij te helpen. Om het taboe wat op rouw ligt eraf te halen, zodat het bespreekbaar wordt en het ongemakkelijke makkelijker wordt. Om mensen in rouw te begeleiden, zodat er een goede balans ontstaat tussen verlies- en hersteltaken, en daarmee een nieuwe balans in het leven. 


    Rouw is een normale reactie

    Rouw is de reactie op iedere vorm van verlies. Het is verdriet, de keerzijde van liefde, van betrokkenheid. Als je van iemand houdt, is het normaal dat je verdrietig bent als deze persoon doodgaat. En als je met passie je werk doet is rouw een normale reactie als je daarvoor niet de gewenste erkenning krijgt, onrecht ervaart of dat werk zelfs verliest. 

    En daar heb ik het belangrijkste genoemd: rouw is een normale reactie. Het lastige is alleen dat het zich in vele vormen voordoet. Want ieder mens en iedere verlieservaring is uniek, en daarmee de rouw ook. 


    Rouw is geen ziekte…

    Rouwenden zijn geen mensen die ziek zijn of psychische problemen hebben, maar mensen met verdriet. Erkenning en ondersteuning maakt het gemakkelijker om weer met plezier te gaan werken.

    Terugkeren in je werksituatie na een verlieservaring kan heel prettig zijn, mits je goed begeleid wordt. Werken biedt structuur en houvast en daarmee regie over dat stukje van het leven.


    … maar je kunt er wel ziek van zijn

    Of liever gezegd, je kunt er arbeidsongeschikt van zijn. Een grote verlieservaring levert veel stress op, met impact op het lichaam. De hersenen hebben zoveel te verwerken dat het lichaam niet meer alles kan. En dan krijg je, naast het verdriet, ook lichamelijke uitingen van rouw. 


    Herken rouw

    Rouwen komt op vele manieren tot uiting. Onderstaand een aantal dat vaak voorkomt: 

    - vermoeidheid (Boodschappen doen lijkt een onmogelijke opgave. Hoe kan het toch dat ik dat ‘vroeger’ gewoon even tussen de bedrijven door deed?)
    - gebrek aan concentratie (Waar was ik ook al weer mee bezig?)
    - gaten in het geheugen (Heb je dat echt verteld? Ik kan het me niet herinneren.)
    - slaapproblemen (Niet in slaap kunnen vallen, lang wakker liggen, onrustig slapen. Kortom: niet uitrusten)
    - somberheid (Het leven heeft alle glans verloren en het gevoel dat het nooit meer beter wordt.)
    - opspelende schuldgevoelens (Als ik nou maar dit of dat gedaan had, dan zou misschien….)
    - een veranderende identiteit (Wie ben ik eigenlijk zonder die ander, zonder die baan, met deze ziekte?)

     

    Rouw en werk

    Bij een rouwende medewerker denk je waarschijnlijk niet direct aan ondersteuning vanuit het werk. Toch is het goed daarover na te denken. Mensen brengen hun gevoelens immers mee naar het werk. Blije gevoelens, maar ook de verdrietige. Rouw heeft sterke invloed op hoe je je werk uitvoert. Uit een enquete van het Landelijk Steunpunt Rouw blijkt dat 40% van de werknemers die een dierbare hebben verloren, zich ziek meldt na korte tijd weer aan het werk geweest te zijn en blijft dan bijna een half jaar thuis. Is die dierbare een partner, dan keert slechts 50% volledig terug in de oude functie. Dat betekent hoge kosten, ongewenst verlies van een goede werknemer, verhoging van de werklast van collega’s, en enorme impact op het welbevinden van het hele team. Goede ondersteuning kan dit verzuim beperken en ongewenste uitval voorkomen


    Wat kun je doen?

    Zoek contact met de betrokkene. Laat weten dat je aan diegene denkt. Zeg desnoods dat je niet weet wat je moet zeggen. Dat is altijd beter dan diegene uit de weg gaan. Bespreek samen welke werkzaamheden gedaan kunnen worden en welke (nog) niet. Wanneer de medewerker na de verlieservaring terugkeert op het werk, zorg dan voor een persoonlijke benadering. Vraag of diegene zelfstandig naar het werk kan komen. Begeleid hem of haar naar de werkplek. Bied concrete hulp aan en wacht niet tot er hulp gevraagd wordt. Een rouwende heeft daar de energie niet voor. Wees flexibel, want vandaag kan het erop lijken dat het goed gaat, morgen kan dat anders zijn. Over een uur ook. Want zo grillig is rouw. 


    En het allerbelangrijkste: luister, luister goed, en blijf dat doen. Maak er tijd voor vrij in je agenda. Ook na lange tijd. Rouw blijft ook op de lange termijn grillig. Rouw is niet voorbij enkel omdat het aan de buitenkant niet zichtbaar is.


    Wat kun je nog meer doen?

    Wil je graag weten wat je nog meer kan doen? Heb je een concrete situatie waarover je een vraag hebt? Of wil je graag algemene informatie over de combinatie van rouw en werk? Of wil je gewoon je eigen ervaring delen?

    Ik vind het fijn als je contact opneemt. Daarmee geef je me de gelegenheid mijn missie verder uit te dragen.


    info@werkenverlies.nl

    www.werkenverlies.nl